Tedarik zinciri süreçleri planlama, tedarik, depolama ve dağıtım gibi birbiriyle bağlantılı adımlardan oluşur. Bu adımlardan herhangi birinde ortaya çıkan gecikme veya uyumsuzluk, operasyonel performansı doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle tedarik zincirinde ortaya çıkan sorunlar, yalnızca tek bir aşamaya değil, süreçlerin birbiriyle olan ilişkisine bakılarak değerlendirilir.
Lean Six Sigma, bu değerlendirme biçimini destekleyen yöntem setlerinden biridir. Süreç akışındaki verimsizlikleri ele alan Lean bakış açısı ile süreç performansındaki değişkenliği inceleyen Six Sigma prensiplerinin birlikte kullanılması, tedarik zinciri süreçlerinin hem yapısal hem de performans boyutuyla ele alınmasını sağlar. Bu sayede süreçlerin hangi adımlardan oluştuğu kadar, bu adımların zaman içinde nasıl sonuçlar ürettiği de analiz edilebilir.
Lean Nedir?
Lean, süreçlerde müşteriye doğrudan katkı sağlamayan adımların belirlenmesine odaklanır. Tedarik zinciri bağlamında bu adımlar; gereğinden fazla stok tutulması, ürünlerin depo içinde tekrar tekrar taşınması, siparişlerin onay aşamalarında beklemesi veya manuel kontrollerin yoğunluğu şeklinde ortaya çıkar. Lean uygulamaları, süreç akışının hangi noktalarda yavaşladığını veya kesintiye uğradığını görünür hâle getirir. Bu görünürlük, süreçlerin daha net biçimde analiz edilmesine ve iyileştirme alanlarının tanımlanmasına yardımcı olur.
Six Sigma Nedir?
Lean ile süreç akışı netleştirildikten sonra, bu akışın zaman içinde nasıl performans gösterdiği sorusu öne çıkar. Six Sigma, süreç performansındaki değişkenliği incelemek için veri ve istatistik temelli yöntemler kullanır. Tedarik zinciri süreçlerinde teslimat gecikmeleri, yanlış sevkiyatlar veya kalite sapmaları gibi konular ölçülebilir göstergeler üzerinden ele alınır. Bu inceleme, süreçlerin neden farklı sonuçlar ürettiğinin daha açık biçimde anlaşılmasını sağlar.
Tedarik Zincirinde Lean ve Six Sigma Yaklaşımının Önemi
Lean ve Six Sigma birlikte ele alındığında, tedarik zinciri süreçleri hız veya maliyet gibi tekil göstergeler üzerinden değil, süreçlerin istikrarlı şekilde ilerleyip ilerlemediği üzerinden değerlendirilir. Lean, siparişten teslimata uzanan akışta bekleme, tekrar ve gereksiz işlem yaratan adımların nerede oluştuğunu görünür hâle getirir. Six Sigma ise bu adımlarda ortaya çıkan sapmaların sıklığını ve bu sapmaların operasyonel sonuçlarla nasıl ilişkilendiğini veriler üzerinden inceler. Bu çerçevede stok seviyelerindeki dengesizlikler, teslimat gecikmeleri ve süreç içi hatalar, tekil problemler olarak değil, süreçlerin işleyişiyle bağlantılı konular olarak ele alınır. Özellikle birden fazla tedarikçiyle çalışan yapılarda, bu değerlendirme biçimi süreçler arasındaki etkileşimin daha net görülmesini mümkün kılar.
Tedarik Zincirinde Lean Six Sigma Nasıl Uygulanır?
Lean Six Sigma uygulaması, tedarik zinciri süreçlerinin uçtan uca bir bütün olarak değerlendirilmesiyle başlar. Bu değerlendirme sırasında sipariş yönetimi, tedarik, depolama ve sevkiyat gibi adımlar süreç içindeki rolleri ve etkileri açısından incelenir ve ölçüm kriterleri belirlenir. Ardından değer üretmeyen adımlar ve performans sapmalarının yoğunlaştığı noktalar analiz edilir.
Örneğin, belirli bir dağıtım hattında teslimatlar düzenli olarak gecikiyorsa Lean, sevkiyat öncesinde aynı bilgilerin birden fazla birim tarafından onaylanması gibi bekleme yaratan adımları görünür hâle getirir. Six Sigma ise bu onay adımlarının hangi sıklıkta gecikmeye yol açtığını ve süreci ne kadar uzattığını veriler üzerinden inceler.
Sonuç: Lean ve Six Sigma ile Yapılandırılmış Tedarik Zinciri
Lean ve Six Sigma birlikte ele alındığında, tedarik zinciri süreçlerinin nasıl işlediğine dair daha net bir görünüm elde edilir. Süreç akışının hangi noktalarda yavaşladığı, hangi adımlarda tekrar eden sapmalar oluştuğu ve bu sapmaların operasyonel sonuçlara nasıl yansıdığı daha açık biçimde izlenebilir. Bu durum, sorunların süreç içindeki rolleri üzerinden değerlendirilmesini mümkün kılar.
Lean, süreç akışını anlamaya odaklanırken; Six Sigma, bu akışın zaman içinde nasıl bir performans sergilediğini incelemeye imkân verir. Bu birlikte kullanım, tedarik zinciri süreçlerinin hem yapısal hem de performans boyutuyla ele alınmasına yardımcı olur. Süreçlerin düzenli olarak incelenmesi ve performans sapmalarının izlenmesi, operasyonların daha kontrollü biçimde yönetilmesini destekler.
